Wiadomym jest, że rap od zawsze był kojarzony z gangsterką, draqami oraz przewaleniem sobie kariery przez strzelaniny i przedawkowanie. Poniżej przedstawiamy ranking raperów/producentów, którzy idealnie wpisują się w Halloweenowy klimat czy to swoją prezenncją czy historią.
Big L
Big L spokojnie może być nazwany duchem ulicy. Po swoim debiutanckim albumie o wymownym tytule „Lifestylez Ov Da Poor & Dangerous” wielu widziało w nim przyszłą legendę i jednego z raperów, którzy mogli osiągnąć poziom nawet większy niż sam 2Pac. Big L opowiadał o ulicznej przemocy, śmierci i przestępczym świecie z niezwykłą szczegółowością — tak realistycznie, jakby znajdował się w samym centrum wydarzeń. Ostatecznie stał się częścią jednej z nich. W 1999 roku został zastrzelony kilka ulic od swojego domu w Harlemie, mając zaledwie 24 lata, krótko przed planowanym dużym przełomem w karierze. Do dziś nie poznano ostatecznego motywu zabójstwa.
To, co nadaje jego śmierci szczególnie ponury charakter, to fakt, że zginął w świecie, o którym tak często rapował — wśród przemocy, ulicznych konfliktów i niepewności. Przez to jego historia zyskała niemal proroczą aurę, jakby jego teksty były zapisem własnego tragicznego losu. Jeśli chodzi o klimat Halloween, najmocniejszym przykładem jest „Devil’s Son” — utwór, w którym Big L wciela się w postać psychopaty i tworzy brutalną, horrorową narrację pełną makabrycznych obrazów i satanistycznej symboliki.
Dj Screw
Głównie producent i DJ, ale poprzez swój unikalny styl idealnie wpisuje się w halloweenową estetykę. To właśnie on stworzył brzmienie „chopped and screwed” — technikę polegającą na mocnym spowalnianiu utworów, cięciu fragmentów wokali i hipnotycznym zapętlaniu wybranych partii. Efekt był czymś zupełnie innym niż typowy hip-hop tamtych czasów — ciężki, senny, psychodeliczny i momentami wręcz niepokojący. DJ Screw stworzył całe muzyczne uniwersum Houston i stał się jedną z najważniejszych postaci południowego rapu, wywierając ogromny wpływ na późniejszy trap, cloud rap i eksperymentalną elektronikę.
Teksty na jego nagraniach często poruszały tematy śmierci, ulicznej przemocy, depresji i uzależnień. Tak jak wielu raperów, DJ Screw zmagał się z problemami związanymi z substancjami. Zmarł 16 listopada 2000 roku w wieku 29 lat, a sekcja zwłok wykazała, że przyczyną śmierci było przypadkowe zatrucie związane z mieszanką kodeiny, alkoholu i innych gównianych substancji.
A skąd polska publika może go znać? Pamiętacie wielkiego polskiego rapera Green Grenade oraz wiekopomny występ w Dzień Dobry TVN? To właśnie tam rzesze polaków mogły po raz pierwszy usłyszeć o DJ Screw, który stworzył „ten taki zwolniony rap, który powstaje… gdzieś… drap”. Jeśli nie widzieliście to zobaczcie, bo to prawdziwy horror.
Gangsta Boo
Gangsta Boo była pionierką kobiecego horrorcore’u i jedną z najważniejszych postaci wczesnego brzmienia Three 6 Mafia. W okresie swojej największej aktywności grupa kojarzona była z surowym, lo-fi’owym brzmieniem, ponurymi melodiami przypominającymi ścieżki dźwiękowe z horrorów oraz tekstami pełnymi odniesień do demonów, szatana, rytuałów, morderstw i przemocy. Była to jednak przede wszystkim świadoma kreacja artystyczna — horrorcore inspirowany filmami grozy i estetyką kina klasy B, a nie wyraz rzeczywistych przekonań religijnych czy okultystycznych. Gatunek z czasem zyskał ogromny wpływ na kolejne pokolenia artystów i stał się jedną z najbardziej charakterystycznych, mrocznych odmian rapu lat 90.
Gangsta Boo dodatkowo budowała swoją legendę przydomkiem „The Devil’s Daughter”, który idealnie pasował do jej bezkompromisowego wizerunku scenicznego. 1 stycznia 2023 roku została znaleziona martwa w Memphis w wieku 43 lat. Początkowo pojawiło się wiele spekulacji dotyczących przyczyny śmierci, jednak sekcja zwłok wykazała, że był to przypadkowy zgon związany z przedawkowaniem — w jej organizmie wykryto między innymi fentanyl, kokainę i alkohol. Jej śmierć zamknęła pewien rozdział historii Memphis rapu. Artystka, która przez lata współtworzyła jeden z najbardziej mrocznych nurtów hip-hopu, sama stała się częścią legendy gatunku, który pomogła stworzyć.
Notorious B.I.G.
Legenda głosi, że kiedy w noc Halloween 3 razy powie się do lustra „Biggie Smalls” owy raper pojawi się za plecami.
Ka
Przyznaję — popełniłem tutaj pewien błąd. Ka zdecydowanie bardziej pasuje do playlisty smutnej jesieniary niż typowej halloweenowej składanki, bo trudno znaleźć rapera, którego twórczość byłaby równie melancholijna, refleksyjna i przesycona ciszą.
Jego teksty pełne były rozbudowanych metafor dotyczących duchowości, wojny, moralności, przetrwania oraz życia na Brooklynie. Ka nie opowiadał prostych historii — bardziej przypominał kronikarza własnych doświadczeń, który analizował winę, pamięć i konsekwencje ludzkich wyborów. Dzięki niezwykłej precyzji słowa często nazywano go poetą rapu. Muzycznie był jednym z artystów, którzy budowali utwory na minimalistycznych, pozbawionych perkusji podkładach, które często sam produkował. Ten ascetyczny styl stał się inspiracją dla części późniejszej alternatywnej sceny rapowej, kojarzonej między innymi z artystami takimi jak Earl Sweatshirt czy MIKE.
Na naszej liście zmarłych raperów Ka reprezentuje przede wszystkim melancholię, refleksję i pogodzenie się z przemijaniem. Jest jednak także bohaterem poza muzyką — przez lata pracował jako strażak w nowojorskiej straży pożarnej, a po zamachach z 11 września brał udział w działaniach związanych z ratowaniem ludzi i usuwaniem skutków tragedii.
Ka zmarł w 2024 roku w wieku 52 lat. Jego odejście było szczególnie symboliczne — artysta, który przez całe życie pisał o śmierci, pamięci i dziedzictwie, sam pozostawił po sobie jedną z najbardziej wyjątkowych spuścizn w historii undergroundowego hip-hopu.
Ol Dirty Bastard
Dochodzimy do największego krejzola tej listy. Legendarny członek równie legendarnego Wu-Tang Clanu, który opuścił nas w 2004 roku. Historie związane z ODB oraz jego konflikty z prawem można by opisywać godzinami, dlatego wybierzmy tylko kilka najbardziej absurdalnych.
Na jego koncie znajdziemy między innymi:
- kradzież butów za około 20 dolarów, mimo że miał przy sobie znacznie większą ilość gotówki;
- problemy związane z alimentami i niejasną liczbą dzieci — sam żartował, że nie wie, ile dokładnie ich ma;
- według części relacji był jedną z pierwszych znanych osób aresztowanych za noszenie kamizelki kuloodpornej mimo obowiązującego zakazu dla osób z kryminalną przeszłością;
- ucieczkę przed policją, podczas której funkcjonariusze mieli oddać w jego kierunku kilka strzałów, ponieważ podejrzewali, że jest uzbrojony — później okazało się, że przedmiot, który wzbudził podejrzenia, był telefonem;
- spacerowanie nago po hotelu w Berlinie;
- wtargnięcie na scenę podczas gali MTV Video Music Awards w 1998 roku, gdzie przerwał przemówienie i ogłosił, że Wu-Tang Clan powinien wygrać nagrodę.
Jednak dwie historie szczególnie dobrze pokazują fenomen ODB.
Pierwszą opowiedział Pras z grupy Fugees i dotyczy ona hitu „Ghetto Supastar”. Według jego relacji Pras nagrywał utwór w studiu w Los Angeles, kiedy nagle pojawił się kompletnie odklejony Ol’ Dirty Bastard. Był przekonany, że właśnie wszedł na własną sesję nagraniową w Nowym Jorku. Po chwili słuchania bitu miał stwierdzić coś w stylu: „Zajebiste, wbijam na to” — po czym nagrał zwrotkę.
Najbardziej absurdalny jest fakt, że ODB nie tylko pomylił sesje, ale również miejsce. Jego studio w Nowym Jorku miało charakterystyczną windę prowadzącą do pomieszczenia nagraniowego, podczas gdy studio w Los Angeles znajdowało się po prostu przy ulicy. Do dziś pozostaje pytanie: co dokładnie brał wtedy ODB i w jakim stanie naprawdę był?
Druga historia jest już znacznie bardziej tragiczna. Jego styl życia — pełen uzależnień, chaosu i autodestrukcji — przez lata niszczył jego zdrowie. 13 listopada 2004 roku Ol’ Dirty Bastard pojawił się w studiu Wu-Tang w Nowym Jorku, gdzie miał pracować nad muzyką. W pewnym momencie zasłabł i stracił przytomność. Mimo prób ratunku zmarł w wieku 35 lat. Sekcja zwłok wykazała, że przyczyną śmierci było przypadkowe zatrucie organizmu związane z kokainą i tramadolem, które doprowadziło do ostrej niewydolności serca. Śmierć ODB była niemal symbolem jego całego życia — człowieka genialnego, kompletnie nieprzewidywalnego, balansującego między komedią a tragedią. Był jednocześnie jednym z najbardziej chaotycznych i najbardziej charyzmatycznych artystów w historii hip-hopu.
MF DOOM
Nie mogło być inaczej. MF DOOM to najbardziej halloweenowy raper wszech czasów. Stworzył jedną z najbardziej oryginalnych i rozpoznawalnych kreacji w historii hip-hopu, dzięki czemu do dziś nazywany jest „ulubionym raperem twojego ulubionego rapera” albo „ulubionym raperem ludzi, którzy nie lubią rapu”. Jego historia zaczęła się jednak od tragedii. Po śmierci swojego brata, zniknął ze sceny, a w momencie kryzysu był przez pewien czas bezdomny. Przywdział maskę inspirowaną Doktorem Doomem z Marvela i stworzył własne uniwersum, w którym jego własna rzeczywistość mieszała się z komiksową fabułą.
Jego skomplikowane rymy, nietypowe flow, podkłady pełne sampli z kreskówek, absurdalne poczucie humoru i fascynacja czarnym charakterem stworzyły filmową atmosferę. Najlepszym przykładem tego stylu jest jego klasyczne dzieło „Madvillainy” stworzone wspólnie z Madlibem — album, który do dziś uznawany jest za jeden z najważniejszych projektów alternatywnego hip-hopu.
Jednak jego bezpośrednie powiązanie z Halloween wynika z daty jego śmierci. MF DOOM zmarł 31 października 2020 roku. W ostatnich dniach życia przebywał w szpitalu w Anglii. Kilka dni wcześniej otrzymał nowy lek na nadciśnienie, po którym doszło do rzadkiej i gwałtownej reakcji organizmu — obrzęku naczynioruchowego. Spowodował on obrzęk okolic dróg oddechowych i poważne problemy z oddychaniem. Według relacji jego żony, sytuacja była dramatyczna. DOOM miał informować personel, że coraz trudniej mu oddychać. W pewnym momencie próbował samodzielnie się podnieść, jednak upadł i doszło do zatrzymania oddechu. Został podłączony do respiratora, ale mimo prób ratunku zmarł w wieku 49 lat.